Petrol, Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ülkenin Doğu-Batı petrol boru hattını devre dışı bırakması ve Körfez’de deniz taşımacılığı risklerini azaltmaya yönelik çabalar konusunda belirsizlik yaratmasıyla salı günü yükseldi.
Brent ham petrol yüzde 1,18 artışla varil başına 106,93 dolara çıktı. Brent önceki seansta da yüzde 1 yükselmişti. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara yükseldi. WTI önceki seansta yüzde 1,3 değer kazanmıştı.
İran destekli Yemen’deki Husiler pazartesi günü Suudi Arabistan’a yeni saldırılar düzenlerken, Körfez Arap ülkelerinin İran ile yapmayı planladığı görüşmeleri ertelemesi, Orta Doğu’daki çatışmanın genişleyerek küresel petrol arzını sekteye uğratabileceği endişelerini artırdı.
Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik saldırılarına misilleme olarak ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt askeri hava üssüne füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının hedef alındığı belirtildi.
Bu saldırılar, Suudi Arabistan’ın cuma günü uğradığı ve Riyad’ın Irak’taki İran destekli grupları sorumlu tuttuğu saldırıların ardından geldi. Söz konusu saldırılar, petrol ihracatının abluka altındaki Hürmüz Boğazı’nı bypass etmesini sağlayan Doğu-Batı boru hattının faaliyetlerini aksatmıştı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “Petrol yatırımcıları her yeni saldırıyı veya altyapıya yönelik hasarı arz açısından ek bir risk olarak değerlendiriyor. Aynı zamanda Doğu-Batı boru hattının veya Hürmüz’den petrol akışının normale dönebileceğine ilişkin her türlü işarete karşı son derece hassaslar” dedi.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi trafiği hafta sonunda günde 10 geçişin altına indi. Bu rakam, önceki 10 günlük ortalama olan 14 geçişin oldukça altında. ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı 28 Şubat’ta başlamadan önce dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu.
Suudi alıcılar ve petrol ticareti yapanlara göre, Doğu-Batı boru hattındaki operasyonlar yeniden başlatılmadığı takdirde Suudi Arabistan günler içinde ihracata ayırabileceği petrolü tüketmeye başlayabilir. Bu durum, küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarının piyasadan çekilmesine yol açabilir.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, günde yaklaşık 4 milyon varil petrolü, yani küresel arzın yaklaşık yüzde 4’ünü, Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirmek için bu boru hattını kullanıyor.
Waterer, “Yatırımcılar için şu anda en büyük soru Doğu-Batı hattındaki kesintinin ne kadar süreceği. Uzun süreli bir kesinti ve buna bağlı arz kaybı, fiyatları kolaylıkla bir sonraki seviyeye taşıyabilir” dedi.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kiev’in ABD’nin yalnızca enerji tesislerine yönelik Rusya-Ukrayna ateşkesi önerisini desteklemeye hazır olduğunu söyledi. Ancak Zelenskiy, Washington’ın Moskova’nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğunu garanti etmesi gerektiğini belirtti.